malaysia-ai/DBP-Dialect · Datasets at Hugging Face

0 stringlengths 3 17	1 stringlengths 5 213	2 stringclasses 91 values	3 stringlengths 5 255 ⌀	4 stringlengths 14 118 ⌀	5 stringlengths 17 133 ⌀	6 stringlengths 17 157 ⌀	__index_level_0__ int64 0 1.18k
liok lentai	[li.jo/ l«n.tAj]	berkelakuan manja kerana berhajatkan sesuatu; lentok kulai, ngelese.	Mulelah die liok lentai nakkan baju baru.	[mu.l«.lAh di.j« li.jo/ l«n.tAj nA/.kAn bA.dZu bA.Äu]	Mulalah dia bermanja-manja untuk mendapatkan baju baru.	null	1,005
bondak	[bon.dA/]	kata adjektif	berkenaan air yang keruh.	Lepas ujan, ae perigi tu bondak.	[l« pAs u.dZAn Ae p«.Äi.gi tu bon.dA/]	Selepas hujan, air perigi itu keruh.	1,008
angkat gelo	[AN.kAt g«.lo]	mengangkat dan meletak sesuatu secara berulang-ulang.	Bola sebiji bolehlah kau angkat gelo, kalau gelas sedulang, jangan.	[bo.lA s«.bi.dZi bo.leh.lAh kAw AN.kAt g«.lo kA.lAw g«.lAs s«.du.lAN dZA.NAn]	Bola sebiji bolehlah engkau main angkat letak, kalau gelas sedulang, jangan.	null	1,009
betujai	[b«.tu.dZAj]	kata adjektif	berpusu-pusu.	Betujai orang datang nak nengok penganten.	[b«.tu.dZAj o.ÄAN dA.tAN nA/ ne.No/ p«.NAn.ten]	Berpusu-pusu orang datang untuk menengok pengantin.	1,012
loho	[lo.ho]	kata adjektif	busuk, lodoh (buah).	Dibiyanye buwah nangke tu tepi dapo sampai abes loho.	[di.bi.jA.ø« bu.wAh nAN.k« tu t«.pi dA.po sAm.pAj A.bes lo.ho]	Dibiarnya buah nangka itu di tepi dapur hingga habis busuk.	1,013
memeto	[m«.me.t]	kata kerja	bercakap dengan kuat serta marah-marah.	Bile ayah memeto kecot perot dibuwatnye.	[bi.l« A.jAh m«.me.t k«.tSot p«.Äot di.bu.wAt.ø«]	Apabila ayah sedang marah-marah takut kita dibuatnya.	1,016
tebekeh	[t«.b«.keh]	kata adjektif	terbuka, misalnya butang baju.	Tengok tu, butang baju die tebekeh.	[te.No/ tu bu.tAN bA.dZu di.j« tu t«.b«.keh]	Lihat itu, butang bajunya terbuka.	1,017
tanah meros	[tA.nAh m«.Äos]	tanah jerlus atau tanah yang terbenam luas lazimnya terdapat di kawasan tanah gambut.	Selalu bena ade tanah meros di baroh.	[s«.lA.lu b«.nA A.d« tA.nAh m«.Äos di bA.Äoh]	Selalu benar kelihatan tanah jerlus di kaki bukit.	null	1,020
berondok	[b«.Äon.do/]	kata kerja	berjalan berkelompok-kelompok atau secara berkumpulan.	Bebudak tu berondok kulu, berondok kile, entah ape nak dicarik.	[b«.bu.dA/ tu b«.Äon.do/ ku.lu b«.Äon.do/ ki.le «n.tAh A.p« ]	Budak-budak itu berjalan beramai-ramai ke hulu dan ke hilir, entah apa yang hendak dicari.	1,021
menyeman	[m«.øe.mAn]	kata kerja	menjadi bertambah teruk.	Budak ni baru nak baek demam, bejalan pulak, dahle menyeman.	[bu.dA/ ni bA.Äu nA/ bAe/ d«.mAm b«.dZA.lAn pu.lA/ dAh.l« 	Budak ini baru hendak baik demam sudah pergi berjalan, menjadi bertambah teruklah demamnya.	1,024
tebos pelamin	[t«.bos p«.lA.min]	wang yang diberikan kepada beberapa orang wakil pihak pengantin perempuan seperti emak saudara dan lain-lain oleh pihak pengantin lelaki. Aktiviti menebus pintu atau pelamin ini berlaku di depan pintu atau pelamin sebagai ‘sekatan’ kepada pihak pengantin	null	null	null	null	1,025
lemban	[l«m.bAn]	kata adjektif	lambat dan lembap, jimbam.	Kalau lemban sangat orang rumah kau, pukol tige pon tak makan lagi.	[kA.lAw l«m.bAn sA.NAt o.ÄAN Äu.mAh kAw pu.kol ti.g« pon ]	Jikalau isteri kamu terlalu lambat dan lembap, pukul tiga pun kita tidak makan lagi.	1,028
peto	[p«.t]	kata adjektif	bau keras yang terlampau sangat.	Minyak ambar dari Madras memang peto baunye.	[mi.øA/ Am.bAr dA.Äi mAd.ÄAs me.mAN p«.t bAu.ø«]	Minyak ambar dari Madras memang keras baunya.	1,029
lampan	[lAm.pAn]	kata kerja	memijak-mijak atau melanyak dengan lasak; melatam.	Jangan lampan tempat tido tu, lunyai karang.	[dZA.NAn lAm.pAn t«m.pAt ti.do tu lu.øAj kA.ÄAN]	Jangan melanyak atas tempat tidur itu, nanti lunyai.	1,032
lece	[l«.tS«]	kata nama	tilam kekabu; bok.	Sejuk-sejuk macam ni sedap tido atas lece.	[s«.dZu/.s«.dZu/ mA.tSAm ni s«.dAp ti.do A.tAs l«.tS«]	Sejuk-sejuk begini, sedap tidur di atas tilam kekabu.	1,033
tepongkeng	[t«.poN.keN]	kata adjektif	tertonggeng.	Janganle biyakan periok tu terpongkeng begitu saje.	[dZA.NAn.le bi.jA.kAn p«.Äi.jo/ tu t«.poN.keN	Janganlah dibiarkan periuk itu tertonggeng begitu sahaja.	1,036
getan	[g«.tAn]	kata adjektif	marah benar.	Getan aku nengok perangai kau yang tak senonoh ni.	[g«.tAn A.ku ne.No/ p«.ÄA.NAj kAw jAN tA/ s«.no.noh ni]	Marah benar aku melihat perangai engkau yang tidak senonoh ini.	1,037
nebok	[n«.bo/]	kata kerja	membuat leher baju, khas untuk baju kurung Johor.	Awak dah nikam, kami nebok pon belom.	[A.wA/ dAh ni.kAm kA.mi n«.bo/ pon b«.lom]	Kamu sudah pun menjahit tulang belut pada leher baju, saya masih belum menebuk leher baju.	1,040
melangsang	[m«.lAN.sAN]	kata kerja	meredah semak atau belukar; merepau.	Awak melangsang tu ape nak carik, kan semak tu penoh duri?	[A.wA/ m«.lAN.sAN tu A.p« nA/ tSA.Äi/ kAn s«.mA/ tu 	Kamu meredah semak itu apa yang hendak dicari, bukankah semak itu penuh duri?	1,041
bukol	[bu.kol]	kata nama	dulang atau talam (Pulau Aur, Mersing).	Aji tak de bukol nak angkat idang?	[A.dZi tA/ d« bu.kol nA/ AN.kAt i.dAN]	Kamu tidak ada dulang untuk mengangkat hidangan?	1,044
tenggol	[tEN.gol]	kata adjektif	bodoh, bebal.	Tengol sangat budak ni, mengere pon tak boleh.	[tEN.gol sA.NAt bu.dA/ ni m«.Ne.Ä« pon tA/ bo.leh]	Bodoh benar budak ini, mengira pun tidak pandai.	1,045
menang selompat	[m«.nAN s«.lom.pAt]	terselamat.	Mujo menang selompat, kalau tak jatoh kawan.	[mu.dZo m«.nAN s«.lom.pAt kA.lAw tA/ dZA.toh kA.wAn]	Mujur terselamat, kalau tidak, tentu saya jatuh.	null	1,048
renjot	[Äen.dZot]	kata adjektif	senget sedikit, herot.	Kaen tu renjot, agaknye tesalah uko.	[kAen tu Äen.dZot A.gA/.ø« t«.sA.lAh u.ko]	Kain itu senget sedikit, mungkin tersalah ukur.	1,049
menais	[m«.nAis]	kata kerja	menenes; menyenyeh.	Kudes kalau dah menais, susah nak obat.	[ku.des kA.lAw dAh m«.nAis su.sAh nA/ o.bAt]	Kudis kalau sudah menenes, susah hendak diubati.	1,052
ngeripes	[N«.Äi.pes]	kata kerja	membuat sesuatu kerja yang ringan secara menyambil sahaja.	Ngeripes aje die, ngutep sampah.	[N«.Äi.pes A.dZ« di.j« Nu.tep sAm.pAh]	Dia menyambil-nyambil sahaja mengutip sampah.	1,053
caplang	[tSAp.lAN]	kata adjektif	berkenaan telinga yang capang.	Budak telinge caplang macam si Budin ni, terang ati.	[bu.dA/ t«.li.N« tSAp.lAN mA.tSAm si bu.din ni t«.ÄAN A.ti]	Budak yang bertelinga capang macam si Budin ni, terang hati.	1,056
benget	[b«.Net]	kata adjektif	bau peluh badan yang hangit atau busuk akibat bermain serta berjemur di tengah panas; bau ari, lengit.	Benget bau badan kalau tak mandi lepas nebas.	[b«.Net bAu bA.dAn kA.lAw tA/ mAn.di l«.pAs n«.bAs]	Busuk berbau peluh jikalau tidak mandi selepas menebas.	1,057
meranai	[m«.ÄA.nAj]	kata adjektif	berkenaan perahu atau sampan yang sarat muatan.	Meranai nampak perahu tu, baek-baek siket, depan sane ade jeram.	[m«.ÄA.nAj nAm.pA/ p«.ÄA.hu tu bAe/.bAe/ si.ket d«.pAn ]	Berat benar muatan dalam perahu itu, berhati- hatilah kerana di hadapan sana ada jeram.	1,060
ginap bayang	[gi.nAp bA.jAN]	kelibat.	Lame tak nampak ginap bayang, merajok ke?	[lA.m« tA/ nAm.pA/ gi.nAp bA.jAN m«.ÄA.dZo/ k«]	Lama tidak nampak kelibat, merajuk ke?	null	1,061
mengocok	[m«.No.tSo/]	kata kerja	memukul dengan lebih kerap dalam permainan kompang, tanpa menjejaskan rentak.	Sedang orang laen menyelalu dan meningkah si Ali mengocok kompangnye.	[s«.dAN o.ÄAN lAen m«.ø«.lA.lu dAn m«.niN.kAh si A.li 	Sedang orang lain menyelalu dan meningkah si Ali memukul kompangnya dengan laju tanpa menjejaskan rentak.	1,064
lentok kulai	[len.tok ku.lAj]	berkelakuan manja kerana berhajatkan sesuatu; liok lentai, ngelese.	Kalau dah lentok kulai macam ni adele yang die nak tu.	[kA.lAw dAh l«n.to/ ku.lAj mA.tSAm ni A.d«.l« jAN di.j« nA/ tu]	Kalau berkelakuan manja begini, adalah sesuatu yang dihajati.	null	1,065
lanso	[lAn.so]	kata kerja	menggelunsurkan benda yang berukuran panjang.	Lanso kayu tu sebatang, biya kawan sambut	[lAn.so kA.ju tu s«.bA.tAN bi.jA kA.wAn sAm.but kAt sini]	Gelungsurkan sebatang kayu itu, biar saya sambut di sini.	1,068
golot	[go.lot]	kata kerja	tergesa-gesa.	Golot aje awak ni, lambat ke?	[go.lot A.dZ« A.wA/ ni lAm.bAt k«]	Tergesa-gesa sahaja kamu ni, sudah terlewatkah?	1,069
tayap	[tA.4444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444jAp]	kata adjektif	keadaan yang bersesak-sesak dan bertolak-tolakan.	Tayap padang sekolah tu, penoh bebudak.	[tA.jAp pA.dAN s«.ko.lAh tu p«.noh b«.bu.dA/]	Sesak padang sekolah itu dengan budak-budak.	1,072
kepoh	[k«.poh]	kata adjektif	warna kelabu.	Dah le kulet gelap pakai baju kepoh mane nak lawa.	[dAh l« ku.let g«.lAp pA.kAj bA.dZu k«.poh 	Sudahlah kulit gelap pakai baju warna kelabu tentu tidak cantik.	1,073
majal	[mA.dZAl]	kata adjektif	malang.	Majal bena budak ni, puwas temu duge sane sini, pon tak dapat keje.	[mA.dZAl b«.nA bu.dA/ ni pu.wAs t«.mu du.g« sA.n« si.ni pon 	Malang benar budak ini, puas menghadiri temu duga di sana sini, masih tidak dapat kerja.	1,076
pakwe	[pA/.w«]	kata nama	panggilan untuk bapa saudara.	Ajak le pakwe makan.	[A.dZA/ l« pA/.w« mA.kAn]	Jemputlah bapa saudara kamu makan.	1,077
pengo	[p«.N]	kata adjektif	bau busuk yang amat sangat.	Musem ujan-ujan begini, pengo bau taek ayam.	[mu.sem u.dZAn.u.dZAn b«.gi.ni p«.N bAw tAe/ A.jAm]	Pada musim hujan begini, busuk bau tahi ayam.	1,080
tekakau-kakau	[t«.kA.kAw.kA.kAw]	kata kerja	tersentak-sentak tangan dan kaki kerana demam panas atau sawan; tekujat-kujat.	Bile kene sawan mulelah die tekakau-kakau.	[bi.l« k«.n« sA.wAn mu.l«.lAh di.j« t«.kA.kAw.kA.kAw]	Apabila terkena penyakit sawan mulalah dia tersentak-sentak kaki dan tangan.	1,081
belocah	[b«.lo.tSAh]	kata kerja	bermain air, terutama di lopak.	Jangan belocah, nanti basah.	[dZA.NAn b«.lo.tSAh nAn.ti bA.sAh]	Jangan bermain di lopak, nanti basah.	1,084
ampa	[Am.pA]	kata nama	permaidani; ampo.	Tido atas ampa tu sedap tapi gatal.	[ti.do A.tAs Am.pA tu s«.dAp tA.pi gA.tAl]	Tidur di atas permaidani itu selesa tetapi berasa gatal.	1,085
putol	[pu.tol]	kata adjektif	hilang daripada pandangan.	Punye laju budak tu lari, tak sampai semenet dah putol.	[pu.ø« lA.dZu bu.dA/ tu lA.Äi tA/ sAm.pAj s«.me.net dAh pu.tol]	Bukan main laju budak itu berlari, tidak sampai seminit sudah hilang daripada pandangan.	1,088
pak	[pA/]	kata nama	belebas di dinding yang digunakan untuk meletak barang-barang kecil.	Letakkan celak ni kat pak tepi ceremen.	[l«.tA/.kAn tS«.lA/ ni kAt pA/ t«.pi tS«.Ä«.men]	Letakkan celak ini di atas belebas di tepi cermin itu.	1,089
besanggo	[b«.sAN.g]	kata kerja	singgah sementara untuk rombongan pengantin lelaki sebelum dilangsungkan acara persandingan di rumah pengantin perempuan.	Sari semalam angkatan pengantin lelaki besanggo di rumah Mak Kiah sebelom ke rumah pengantin pempuan.	[sA.Äi s«.mA.lAm AN.kA.tAn p«.NAn.ten l«.lA.ki b«.sAN.g di  ]	Sehari semalam rombongan pengantin lelaki menyinggah sementara di rumah Mak Kiah sebelum menuju ke rumah pengantin perempuan.	1,092
kenyap-kenyep	[k«.øAp.k«.øep]	kata kerja	makan berterusan; cekap-cekup.	Kalau kenyap-kenyep siang malam badan pon lemah.	[kA.lAw k«.øAp.k«.øep siAN mA.lAm bA.dAn pon l«.mAh]	Jikalau makan berterusan dari siang hingga ke malam badan pun akan menjadi lemah.	1,093
memulan	[m«.mu.lAn]	kata adjektif	berkenaan arus air yang deras.	Dah tiga ari ujan lebat, ae sungai memulan.	[dAh ti.g« A.Äi u.dZAn l«.bAt Ae su.NAj m«.mu.lAn]	Sudah tiga hari hujan lebat, air sungai mengalir deras.	1,096
berantam	[b«.ÄAn.tAm]	kata kerja	memberi sumbangan seperti wang, beras, tepung dan lain-lain untuk menyempurnakan sesuatu majlis.	Kalau abang Jah nak buat kenduri, kite adek-beradek bolehlah berantam.	[kA.lAw A.bAN dZAh nA/ bu.wAt k«n.du.Äi ki.t« ]	Kalau long Jah hendak mengadakan kenduri, kita adik- beradik bolehlah berantam.	1,097
ngelenyu	[N«.l«.øu]	kata adjektif	berkilau.	Seken kat tangan tu ngelenyu aje.	[se.ken kAt tA.NAn tu N«.l«.øu A.dZ«]	Gelang tangan itu berkilau sahaja.	1,100
begek	[b«.ge/]	kata kerja	tercekek, termengkelan; tebelekek.	Begek aku mengenangkan Mad kat sempadan entah makan entahkan tidak.	[b«.ge/ A.ku m«.N«.nAN.kAn mAd kAt s«m.pA.dAn «n.tAh 	Tercekik aku apabila mengenangkan Mat di sempadan, entah makan entah tidak.	1,101
biyak	bi.jA/]	kata adjektif	berkenaan tanah yang lecak.	Lepas ujan jangan maen lari-lari, kan biyak.	[l«.pAs u.dZAn dZA.NAn mAen lA.Äi lA.Äi kAn bi.jA/]	Selepas hujan jangan main berlari-lari, bukankah tanah itu lecak.	1,104
lewat	[le.wAt]	kata adjektif	terlalu manja (anak).	Maklomle lewat sangat, sampai tak boleh berenggang langsong dengan mak.	[mA/.lom.l« le.wAt sA.NAt sAm.pAj tA/ bo.leh b«.Ä«N.gAN ]	Maklumlah manja sangat, hingga tidak boleh berenggang langsung dengan emak.	1,105
singgang serani	[siN.gAN s«.ÄA.ni]	sejenis masakan ikan, kuahnya daripada bawang, halia, kunyit hidup, dan sedikit belacan yang kesemuanya ditumbuk halus dan ditumis, dibubuh air asam jawa dan serai titik dan boleh juga dibubuh dua tiga biji lada hitam.	null	null	null	null	1,108
singgang belacan	[siN.gAN b«.lA.tSAn]	sejenis masakan ikan yang direbus dengan campuran air asam jawa cair, sedikit belacan, bawang, halia, serai titik dan lada hijau.	null	null	null	null	1,109
kepik	[k«.pi/]	kata nama	dompet.	Kepiknye yang ade kad pengenalan dan duet tetinggal dalam bas.	[k«.pi/.ø« jAN A.d« kAd p«.N«.nA.lAn dAn du.wet t«.tiN.gAl ]	Dompet duitnya yang mengandungi kad pengenalan dan wang tertinggal dalam bas.	1,112
engka-engkeh	[«N.kA.«N.keh]	kata kerja	sibuk.	Engka engkeh buwat keje, nak jalan pon tak sempat.	[«N.kA «N.keh bu.wAt k«.dZ« nA/ dZA.lAn pon tA/ s«m.pAt]	Sibuk membuat kerja, hendak berjalan pun tidak sempat.	1,113
ujung ae	[u.dZoN Ae]	takat kemasukan air pasang.	Jangan buat rumah kat ujong ae, bahye tu.	[dZA.NAn bu.wAt u.mAh kAt u.dZoN Ae bAh.j« tu]	Jangan membina rumah di kawasan takat kemasukan air pasang, bahaya tu.	null	1,116
gelek	[g«.le/]	kata adjektif	takut (Pulau Aur, Mersing).	Aji gelek antu? Mane ade antu kat banda ni.	[A.dZi g«.le/ An.tu mA.n« A.d« An.tu kAt bAn.dA ni]	Kamu takut hantu? Mana ada hantu di bandar ni.	1,117
gelap-geligup	[g«.lAp.g«.li.gup]	kata adjektif	gelap pekat.	Malam ni tak ada bulan, gelap-geligup.	[mA.lAm ni tA/ A.d« bu.lAn g«.lAp.g«.li.gup]	Malam ini tiada bulan, gelap gelita.	1,120
kami	[kA.mi]	kata nama	kata ganti diri pertama tunggal perempuan.	Kami tak suke awak mencaci orang.	[kA.mi tA/ su.k« A.wA/ m«n.tSA.tSi o.ÄAN]	Saya tidak gemar awak mencaci orang.	1,121
coroi	[tSo.Äoi]	kata nama	cirit-birit.	Ke jamban aje, coroi agaknye budak ni, elok pegi kelenet.	[k« dZAm.bAn A.dZ« tSo.Äoi A.gA/.ø« bu.dA/ ni e.lo/ p«.gi ]	Kerap sangat pergi ke tandas, mungkin budak ini cirit-birit, eloklah dibawa ke klinik.	1,124
jalan jajah	[dZA.lAn dZA.dZAh]	makan angin.	Kawan ni dah puas jalan jajah merate-rate.	[kA.wAn ni dAh pu.wAs dZA.lAn dZA.dZAh m«.ÄA.t«.ÄA.t«]	Saya ini sudah puas makan angin di merata tempat.	null	1,125
ketu-getu	[k«.tu.g«.tu]	kata kerja	menggigit (biasanya oleh binatang yang kecil seperti tikus); gesep.	Abes koyak baju kami kene ketu-getu tikos.	[A.bes ko.jA/ bA.dZu kA.mi k«.n« k«.tu.g«.tu ti.kos]	Habis koyak baju saya digigit tikus.	1,128
cemamai	[tS«.mA.mAj]	kata adjektif	hancur (kerosakan fizikal yang teruk).	Cemamai sekali muke die kene langga.	[tS«.mA.mAj s«.kA.li mu.k« di.j« k«.n« lAN.gA]	Hancur mukanya akibat kemalangan.	1,129
gelok	[g«.lo/]	kata nama	bekas air yang diperbuat daripada tanah.	Ae jampi tu tok ambek kat gelok.	[Ae dZAm.pi tu to/ Am.be/ kAt g«.lo/]	Air jampi itu tok ambil daripada bekas air yang diperbuat daripada tanah.	1,132
bedoyon	[b«.do.jon]	kata kerja	hampir tumbang.	Jangan diri kat situ, pokok tu dah bedoyon.	[dZA.NAn di.Äi kAt si.tu po.ko/ tu dAh b«.do.jon]	Jangan berdiri di situ, pokok itu hampir tumbang.	1,133
besiut	[b«.siut]	kata adjektif	ngilu yang amat sangat.	Kene ae batu, besiut rase gigi aku.	[k«.n« Ae bA.tu b«.siut ÄA.s« gi.gi A.ku]	Terkena air batu, amat ngilu rasa gigi aku.	1,136
rencek	[Äen.tSe/]	kata adjektif	mengada-ngada.	Kalau dah rencek semue orang menyampah.	[kA.lAw dAh Äen.tSe/ s«.mu.w« o.ÄAN m«.øAm.pAh]	Kalau sudah mengada-ngada semua orang menyampah.	1,137
bongkes	[boN.kes]	kata kerja	tumbang (pokok).	Lepas ujan lebat, banyak pokok bongkes.	[l«.pAs u.dZAn l«.bAt bA.øA/ po.ko/ boN.kes]	Selepas hujan lebat, banyak pokok tumbang.	1,140
betajah	[b«.tA.dZAh]	kata kerja	membuang masa dengan tidak tentu hala dan tujuan.	Keje betajah kat kedai kopi memang tak de paedahnye.	[k«.dZ« b«.tA.dZAh kAt k«.dAj ko.pi me.mAN tA/ d« 	Membuang masa duduk di kedai kopi memang tidak ada gunanya.	1,141
huyau	[hu.jAw]	kata kerja	mengigau.	Tu tak mandile tu, tak basoh kakile tu nak tido, sebab tule huyau.	[tu tA/ mAn.di.l« tu tA/ bA.soh kA.ki.l« tu nA/ ti.do s«.bAbv]	Hendak tidur tidak mandi, tidak basuh kaki, sebab itulah mengigau.	1,144
bedal	[b«.dAl]	kata kerja	baling atau lempar sesuatu (Pulau Aur, Mersing).	Budak itu bedal batuk.	bu.dA/ i.tu b«.dAl bA.tu/]	Budak itu membaling batu.	1,145
juwata	[dZu.wA.tA]	kata nama	pulau (Pulau Aur, Mersing).	Man nak belaya ke juwata ituk.	[mAn nA/ b«.lA.jA k« dZu.wA.tA i.tu/]	Saya hendak pergi ke pulau itu.	1,148
rigon	[ri.gon]	kata adjektif	susah hati atau risau disebabkan sesuatu.	Die rigon bile anak lambat balek.	[di.j« ri.gon bi.l« A.nA/ lAm.bAt bA.le/]	Dia risau apabila anaknya lambat balik.	1,149
tekelaang	[t«.k«.lA/.AN]	kata kerja	ternganga kerana kepedasan.	Dah tekelaang ni, tegiget lade.	[dAh t«.k«.lA/.AN ni t«.gi.get lA.d«]	Ternganga kepedasan ni, tergigit lada.	1,152
gembek	[g«m.be/]	kata adjektif	gila.	Orang gembek susah nak tolong.	[o.ÄAN g«m.be/ su.sAh nA/ to.loN]	Orang yang gila sukar hendak ditolong.	1,153
jelat	[dZ«.lAt]	kata adjektif	berkenaan seseorang yang sanggup memakan apa sahaja seperti putik buah atau makanan yang hampir basi, lalu.	Jelat beno budak tu, putek jambu pon lot.	[dZ«.lAt b«.n bu.dA/ tu pu.te/ dZAm.bu pon lot]	Lalu benar budak itu, sehingga putik jambu pun lalu dimakannya.	1,156
celeh	[tS«.leh]	kata adjektif	tajam pengamatan dan berhati-hati.	Bile dah besa panjang maken die celeh bile buat keje.	[bi.l« dAh b«.sA pAn.dZAN mA.ken di.j« tS«.leh bi.l« bu.wAt 	Apabila sudah besar panjang, dia semakin berhati-hati apabila membuat kerja.	1,157
pinjong	[pin.dZoN]	kata nama	penjuru.	Letaklah buah-buah tu kat pinjong sane.	[l«.tA/.lAh bu.wAh.bu.wAh tu kAt pin.dZoN sA.n«]	Letaklah buah-buah itu di penjuru sana.	1,160
semonyeh	[s«.mo.øeh]	kata adjektif	berkenaan mulut yang penuh dengan makanan hingga terkeluar sebahagiannya daripada mulut (khusus tentang kanak-kanak).	Budak ni asal makan, kalau tak semonyeh mulut tu, tak sah.	[bu.dA/ ni A.sAl mA.kAn kA.lAw tA/ s«.mo.øeh mu.lut tu tA/ 	Budak ini bila makan, kalau tidak penuh mulutnya itu, tidak sah.	1,161
bingke	[biN.k«]	kata nama	sejenis kuih yang dibuat daripada parutan ubi kayu yang dibuang airnya (bingka ubi) atau pun pisang yang dilenyek (bingka pisang), diadun dengan gula dan santan dan dibakar di dalam bekas.	null	null	null	1,164
beriani gam	[b«.Äi.jA.ni gAm]	nasi beriani yang dimasak berlapis-lapis bersama daging yang telah digaul dengan rempah beriani. Nasi ini dimasak dengan periuk yang ditutup rapat dan digam kelilingnya dengan tepung yang telah diuli bersama air. Nasi ini dimasak dengan api yang amat sede	null	null	null	null	1,165
kelisen	[k«.li.s«n]	kata adjektif	habis.	Kene beli beras lagi nampaknye, beras dalam	[k«.n« b«.li b«.ÄAs lA.gi nAm.pA/.ø« b«.ÄAs dA.lAm toN tu dAh 	Kena beli beras lagi nampaknya, beras dalam itu sudah habis.	1,168
tebelekek	[t«.b«.l«.ke/]	kata adjektif	tercekek, termengkelan; begek.	Nak cepat sangat sampai makan pon tebelekek.	[nA/ tS«.pAt sA.NAt sAm.pAj mA.kAn pon t«.b«.l«.ke/]	Hendak cepat sangat hingga makan pun tercekek.	1,169
tekyan	[te/.jAn]	kata nama	wang yang tetapkan untuk setiap orang bagi mengadakan sesuatu majlis.	Nak nyambut mawlud nabi ni, kite pakat-pakat tekyanle.	[nA/ øAm.but mAw.lud nA.bi ni ki.t« pA.kAt.pA.kAt te/.jAn.le]	Hendak menyambut maulud nabi ni, kita berpakat tekyanlah.	1,172
tak molak	[tA/ mo.lA/]	tidak pasti.	Tak molak, suare si Atan ke, suare si Komeng ke.	[tA/ mo.lA/ su.wA.Ä« si A.tAn ke su.wA.Ä« si ko.meN k«]	Tidak pasti, suara si Atan atau suara si Komeng.	null	1,173
kepek	[ke.pe/]	kata adjektif	berkenaan wajah atau benda yang tidak cantik.	Ani nangis bile orang panggel die budak kepek.	[A.ni nA.Nis bi.l« o.ÄAN pAN.gel di.j« bu.dA/	Ani menangis apabila dikatakan tidak cantik.	1,176
bancah	[bAn.tSAh]	kata adjektif	keadaan basah pada permukaan selain tanah.	Abes bancah lantai ni bile angah telepas baldi ae.	[A.bes bAn.tSAh lAn.tAj ni bi.l« A.NAh t«.l«.pAs bAl.di Ae]	Habis basah lantai ini apabila angah terlepas baldi air itu.	1,177
begonom	[b«.go.nom]	kata kerja	bercakap dengan suara yang perlahan.	Hai, ngape begonom aje, ade rosiye ke?	[hAj NA.p« b«.go.nom A.dZ« A.d« Äo.si.j« k«]	Hai, mengapa bercakap perlahan sahaja, ada rahsiakah?	1,180
menyelalu	[m«.ø«.lA.lu]	kata nama	cara memukul kompang dengan satu pukulan.	Kalau ajak maen kompang, kawan ni menyelalu tau, meningkah tak.	[kA.lAw A.dZA/ mAen kom.pAN kA.wAn ni m«.ø«.lA.lu tAw 	Kalau diajak bermain kompang, saya tahu menyalalu, tidak tahu meningkah.	1,181

liok lentai

[li.jo/ l«n.tAj]

berkelakuan manja kerana berhajatkan sesuatu; lentok kulai, ngelese.

Mulelah die liok lentai nakkan baju baru.

[mu.l«.lAh di.j« li.jo/ l«n.tAj nA/.kAn bA.dZu bA.Äu]

Mulalah dia bermanja-manja untuk mendapatkan baju baru.

null

1,005

bondak

[bon.dA/]

kata adjektif

berkenaan air yang keruh.

Lepas ujan, ae perigi tu bondak.

[l« pAs u.dZAn Ae p«.Äi.gi tu bon.dA/]

Selepas hujan, air perigi itu keruh.

1,008

angkat gelo

[AN.kAt g«.lo]

mengangkat dan meletak sesuatu secara berulang-ulang.

Bola sebiji bolehlah kau angkat gelo, kalau gelas sedulang, jangan.

[bo.lA s«.bi.dZi bo.leh.lAh kAw AN.kAt g«.lo kA.lAw g«.lAs s«.du.lAN dZA.NAn]

Bola sebiji bolehlah engkau main angkat letak, kalau gelas sedulang, jangan.

null

1,009

betujai

[b«.tu.dZAj]

kata adjektif

berpusu-pusu.

Betujai orang datang nak nengok penganten.

[b«.tu.dZAj o.ÄAN dA.tAN nA/ ne.No/ p«.NAn.ten]

Berpusu-pusu orang datang untuk menengok pengantin.

1,012

loho

[lo.ho]

kata adjektif

busuk, lodoh (buah).

Dibiyanye buwah nangke tu tepi dapo sampai abes loho.

[di.bi.jA.ø« bu.wAh nAN.k« tu t«.pi dA.po sAm.pAj A.bes lo.ho]

Dibiarnya buah nangka itu di tepi dapur hingga habis busuk.

1,013

memeto

[m«.me.t]

kata kerja

bercakap dengan kuat serta marah-marah.

Bile ayah memeto kecot perot dibuwatnye.

[bi.l« A.jAh m«.me.t k«.tSot p«.Äot di.bu.wAt.ø«]

Apabila ayah sedang marah-marah takut kita dibuatnya.

1,016

tebekeh

[t«.b«.keh]

kata adjektif

terbuka, misalnya butang baju.

Tengok tu, butang baju die tebekeh.

[te.No/ tu bu.tAN bA.dZu di.j« tu t«.b«.keh]

Lihat itu, butang bajunya terbuka.

1,017

tanah meros

[tA.nAh m«.Äos]

tanah jerlus atau tanah yang terbenam luas lazimnya terdapat di kawasan tanah gambut.

Selalu bena ade tanah meros di baroh.

[s«.lA.lu b«.nA A.d« tA.nAh m«.Äos di bA.Äoh]

Selalu benar kelihatan tanah jerlus di kaki bukit.

null

1,020

berondok

[b«.Äon.do/]

kata kerja

berjalan berkelompok-kelompok atau secara berkumpulan.

Bebudak tu berondok kulu, berondok kile, entah ape nak dicarik.

[b«.bu.dA/ tu b«.Äon.do/ ku.lu b«.Äon.do/ ki.le «n.tAh A.p« ]

Budak-budak itu berjalan beramai-ramai ke hulu dan ke hilir, entah apa yang hendak dicari.

1,021

menyeman

[m«.øe.mAn]

kata kerja

menjadi bertambah teruk.

Budak ni baru nak baek demam, bejalan pulak, dahle menyeman.

[bu.dA/ ni bA.Äu nA/ bAe/ d«.mAm b«.dZA.lAn pu.lA/ dAh.l« 

Budak ini baru hendak baik demam sudah pergi berjalan, menjadi bertambah teruklah demamnya.

1,024

tebos pelamin

[t«.bos p«.lA.min]

wang yang diberikan kepada beberapa orang wakil pihak pengantin perempuan seperti emak saudara dan lain-lain oleh pihak pengantin lelaki. Aktiviti menebus pintu atau pelamin ini berlaku di depan pintu atau pelamin sebagai ‘sekatan’ kepada pihak pengantin

null

1,025

lemban

[l«m.bAn]

kata adjektif

lambat dan lembap, jimbam.

Kalau lemban sangat orang rumah kau, pukol tige pon tak makan lagi.

[kA.lAw l«m.bAn sA.NAt o.ÄAN Äu.mAh kAw pu.kol ti.g« pon ]

Jikalau isteri kamu terlalu lambat dan lembap, pukul tiga pun kita tidak makan lagi.

1,028

peto

[p«.t]

kata adjektif

bau keras yang terlampau sangat.

Minyak ambar dari Madras memang peto baunye.

[mi.øA/ Am.bAr dA.Äi mAd.ÄAs me.mAN p«.t bAu.ø«]

Minyak ambar dari Madras memang keras baunya.

1,029

lampan

[lAm.pAn]

kata kerja

memijak-mijak atau melanyak dengan lasak; melatam.

Jangan lampan tempat tido tu, lunyai karang.

[dZA.NAn lAm.pAn t«m.pAt ti.do tu lu.øAj kA.ÄAN]

Jangan melanyak atas tempat tidur itu, nanti lunyai.

1,032

lece

[l«.tS«]

kata nama

tilam kekabu; bok.

Sejuk-sejuk macam ni sedap tido atas lece.

[s«.dZu/.s«.dZu/ mA.tSAm ni s«.dAp ti.do A.tAs l«.tS«]

Sejuk-sejuk begini, sedap tidur di atas tilam kekabu.

1,033

tepongkeng

[t«.poN.keN]

kata adjektif

tertonggeng.

Janganle biyakan periok tu terpongkeng begitu saje.

[dZA.NAn.le bi.jA.kAn p«.Äi.jo/ tu t«.poN.keN

Janganlah dibiarkan periuk itu tertonggeng begitu sahaja.

1,036

getan

[g«.tAn]

kata adjektif

marah benar.

Getan aku nengok perangai kau yang tak senonoh ni.

[g«.tAn A.ku ne.No/ p«.ÄA.NAj kAw jAN tA/ s«.no.noh ni]

Marah benar aku melihat perangai engkau yang tidak senonoh ini.

1,037

nebok

[n«.bo/]

kata kerja

membuat leher baju, khas untuk baju kurung Johor.

Awak dah nikam, kami nebok pon belom.

[A.wA/ dAh ni.kAm kA.mi n«.bo/ pon b«.lom]

Kamu sudah pun menjahit tulang belut pada leher baju, saya masih belum menebuk leher baju.

1,040

melangsang

[m«.lAN.sAN]

kata kerja

meredah semak atau belukar; merepau.

Awak melangsang tu ape nak carik, kan semak tu penoh duri?

[A.wA/ m«.lAN.sAN tu A.p« nA/ tSA.Äi/ kAn s«.mA/ tu 

Kamu meredah semak itu apa yang hendak dicari, bukankah semak itu penuh duri?

1,041

bukol

[bu.kol]

kata nama

dulang atau talam (Pulau Aur, Mersing).

Aji tak de bukol nak angkat idang?

[A.dZi tA/ d« bu.kol nA/ AN.kAt i.dAN]

Kamu tidak ada dulang untuk mengangkat hidangan?

1,044

tenggol

[tEN.gol]

kata adjektif

bodoh, bebal.

Tengol sangat budak ni, mengere pon tak boleh.

[tEN.gol sA.NAt bu.dA/ ni m«.Ne.Ä« pon tA/ bo.leh]

Bodoh benar budak ini, mengira pun tidak pandai.

1,045

menang selompat

[m«.nAN s«.lom.pAt]

terselamat.

Mujo menang selompat, kalau tak jatoh kawan.

[mu.dZo m«.nAN s«.lom.pAt kA.lAw tA/ dZA.toh kA.wAn]

Mujur terselamat, kalau tidak, tentu saya jatuh.

null

1,048

renjot

[Äen.dZot]

kata adjektif

senget sedikit, herot.

Kaen tu renjot, agaknye tesalah uko.

[kAen tu Äen.dZot A.gA/.ø« t«.sA.lAh u.ko]

Kain itu senget sedikit, mungkin tersalah ukur.

1,049

menais

[m«.nAis]

kata kerja

menenes; menyenyeh.

Kudes kalau dah menais, susah nak obat.

[ku.des kA.lAw dAh m«.nAis su.sAh nA/ o.bAt]

Kudis kalau sudah menenes, susah hendak diubati.

1,052

ngeripes

[N«.Äi.pes]

kata kerja

membuat sesuatu kerja yang ringan secara menyambil sahaja.

Ngeripes aje die, ngutep sampah.

[N«.Äi.pes A.dZ« di.j« Nu.tep sAm.pAh]

Dia menyambil-nyambil sahaja mengutip sampah.

1,053

caplang

[tSAp.lAN]

kata adjektif

berkenaan telinga yang capang.

Budak telinge caplang macam si Budin ni, terang ati.

[bu.dA/ t«.li.N« tSAp.lAN mA.tSAm si bu.din ni t«.ÄAN A.ti]

Budak yang bertelinga capang macam si Budin ni, terang hati.

1,056

benget

[b«.Net]

kata adjektif

bau peluh badan yang hangit atau busuk akibat bermain serta berjemur di tengah panas; bau ari, lengit.

Benget bau badan kalau tak mandi lepas nebas.

[b«.Net bAu bA.dAn kA.lAw tA/ mAn.di l«.pAs n«.bAs]

Busuk berbau peluh jikalau tidak mandi selepas menebas.

1,057

meranai

[m«.ÄA.nAj]

kata adjektif

berkenaan perahu atau sampan yang sarat muatan.

Meranai nampak perahu tu, baek-baek siket, depan sane ade jeram.

[m«.ÄA.nAj nAm.pA/ p«.ÄA.hu tu bAe/.bAe/ si.ket d«.pAn ]

Berat benar muatan dalam perahu itu, berhati- hatilah kerana di hadapan sana ada jeram.

1,060

ginap bayang

[gi.nAp bA.jAN]

kelibat.

Lame tak nampak ginap bayang, merajok ke?

[lA.m« tA/ nAm.pA/ gi.nAp bA.jAN m«.ÄA.dZo/ k«]

Lama tidak nampak kelibat, merajuk ke?

null

1,061

mengocok

[m«.No.tSo/]

kata kerja

memukul dengan lebih kerap dalam permainan kompang, tanpa menjejaskan rentak.

Sedang orang laen menyelalu dan meningkah si Ali mengocok kompangnye.

[s«.dAN o.ÄAN lAen m«.ø«.lA.lu dAn m«.niN.kAh si A.li 

Sedang orang lain menyelalu dan meningkah si Ali memukul kompangnya dengan laju tanpa menjejaskan rentak.

1,064

lentok kulai

[len.tok ku.lAj]

berkelakuan manja kerana berhajatkan sesuatu; liok lentai, ngelese.

Kalau dah lentok kulai macam ni adele yang die nak tu.

[kA.lAw dAh l«n.to/ ku.lAj mA.tSAm ni A.d«.l« jAN di.j« nA/ tu]

Kalau berkelakuan manja begini, adalah sesuatu yang dihajati.

null

1,065

lanso

[lAn.so]

kata kerja

menggelunsurkan benda yang berukuran panjang.

Lanso kayu tu sebatang, biya kawan sambut

[lAn.so kA.ju tu s«.bA.tAN bi.jA kA.wAn sAm.but kAt sini]

Gelungsurkan sebatang kayu itu, biar saya sambut di sini.

1,068

golot

[go.lot]

kata kerja

tergesa-gesa.

Golot aje awak ni, lambat ke?

[go.lot A.dZ« A.wA/ ni lAm.bAt k«]

Tergesa-gesa sahaja kamu ni, sudah terlewatkah?

1,069

tayap

[tA.4444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444jAp]

kata adjektif

keadaan yang bersesak-sesak dan bertolak-tolakan.

Tayap padang sekolah tu, penoh bebudak.

[tA.jAp pA.dAN s«.ko.lAh tu p«.noh b«.bu.dA/]

Sesak padang sekolah itu dengan budak-budak.

1,072

kepoh

[k«.poh]

kata adjektif

warna kelabu.

Dah le kulet gelap pakai baju kepoh mane nak lawa.

[dAh l« ku.let g«.lAp pA.kAj bA.dZu k«.poh 

Sudahlah kulit gelap pakai baju warna kelabu tentu tidak cantik.

1,073

majal

[mA.dZAl]

kata adjektif

malang.

Majal bena budak ni, puwas temu duge sane sini, pon tak dapat keje.

[mA.dZAl b«.nA bu.dA/ ni pu.wAs t«.mu du.g« sA.n« si.ni pon 

Malang benar budak ini, puas menghadiri temu duga di sana sini, masih tidak dapat kerja.

1,076

pakwe

[pA/.w«]

kata nama

panggilan untuk bapa saudara.

Ajak le pakwe makan.

[A.dZA/ l« pA/.w« mA.kAn]

Jemputlah bapa saudara kamu makan.

1,077

pengo

[p«.N]

kata adjektif

bau busuk yang amat sangat.

Musem ujan-ujan begini, pengo bau taek ayam.

[mu.sem u.dZAn.u.dZAn b«.gi.ni p«.N bAw tAe/ A.jAm]

Pada musim hujan begini, busuk bau tahi ayam.

1,080

tekakau-kakau

[t«.kA.kAw.kA.kAw]

kata kerja

tersentak-sentak tangan dan kaki kerana demam panas atau sawan; tekujat-kujat.

Bile kene sawan mulelah die tekakau-kakau.

[bi.l« k«.n« sA.wAn mu.l«.lAh di.j« t«.kA.kAw.kA.kAw]

Apabila terkena penyakit sawan mulalah dia tersentak-sentak kaki dan tangan.

1,081

belocah

[b«.lo.tSAh]

kata kerja

bermain air, terutama di lopak.

Jangan belocah, nanti basah.

[dZA.NAn b«.lo.tSAh nAn.ti bA.sAh]

Jangan bermain di lopak, nanti basah.

1,084

ampa

[Am.pA]

kata nama

permaidani; ampo.

Tido atas ampa tu sedap tapi gatal.

[ti.do A.tAs Am.pA tu s«.dAp tA.pi gA.tAl]

Tidur di atas permaidani itu selesa tetapi berasa gatal.

1,085

putol

[pu.tol]

kata adjektif

hilang daripada pandangan.

Punye laju budak tu lari, tak sampai semenet dah putol.

[pu.ø« lA.dZu bu.dA/ tu lA.Äi tA/ sAm.pAj s«.me.net dAh pu.tol]

Bukan main laju budak itu berlari, tidak sampai seminit sudah hilang daripada pandangan.

1,088

pak

[pA/]

kata nama

belebas di dinding yang digunakan untuk meletak barang-barang kecil.

Letakkan celak ni kat pak tepi ceremen.

[l«.tA/.kAn tS«.lA/ ni kAt pA/ t«.pi tS«.Ä«.men]

Letakkan celak ini di atas belebas di tepi cermin itu.

1,089

besanggo

[b«.sAN.g]

kata kerja

singgah sementara untuk rombongan pengantin lelaki sebelum dilangsungkan acara persandingan di rumah pengantin perempuan.

Sari semalam angkatan pengantin lelaki besanggo di rumah Mak Kiah sebelom ke rumah pengantin pempuan.

[sA.Äi s«.mA.lAm AN.kA.tAn p«.NAn.ten l«.lA.ki b«.sAN.g di  ]

Sehari semalam rombongan pengantin lelaki menyinggah sementara di rumah Mak Kiah sebelum menuju ke rumah pengantin perempuan.

1,092

kenyap-kenyep

[k«.øAp.k«.øep]

kata kerja

makan berterusan; cekap-cekup.

Kalau kenyap-kenyep siang malam badan pon lemah.

[kA.lAw k«.øAp.k«.øep siAN mA.lAm bA.dAn pon l«.mAh]

Jikalau makan berterusan dari siang hingga ke malam badan pun akan menjadi lemah.

1,093

memulan

[m«.mu.lAn]

kata adjektif

berkenaan arus air yang deras.

Dah tiga ari ujan lebat, ae sungai memulan.

[dAh ti.g« A.Äi u.dZAn l«.bAt Ae su.NAj m«.mu.lAn]

Sudah tiga hari hujan lebat, air sungai mengalir deras.

1,096

berantam

[b«.ÄAn.tAm]

kata kerja

memberi sumbangan seperti wang, beras, tepung dan lain-lain untuk menyempurnakan sesuatu majlis.

Kalau abang Jah nak buat kenduri, kite adek-beradek bolehlah berantam.

[kA.lAw A.bAN dZAh nA/ bu.wAt k«n.du.Äi ki.t« ]

Kalau long Jah hendak mengadakan kenduri, kita adik- beradik bolehlah berantam.

1,097

ngelenyu

[N«.l«.øu]

kata adjektif

berkilau.

Seken kat tangan tu ngelenyu aje.

[se.ken kAt tA.NAn tu N«.l«.øu A.dZ«]

Gelang tangan itu berkilau sahaja.

1,100

begek

[b«.ge/]

kata kerja

tercekek, termengkelan; tebelekek.

Begek aku mengenangkan Mad kat sempadan entah makan entahkan tidak.

[b«.ge/ A.ku m«.N«.nAN.kAn mAd kAt s«m.pA.dAn «n.tAh 

Tercekik aku apabila mengenangkan Mat di sempadan, entah makan entah tidak.

1,101

biyak

bi.jA/]

kata adjektif

berkenaan tanah yang lecak.

Lepas ujan jangan maen lari-lari, kan biyak.

[l«.pAs u.dZAn dZA.NAn mAen lA.Äi lA.Äi kAn bi.jA/]

Selepas hujan jangan main berlari-lari, bukankah tanah itu lecak.

1,104

lewat

[le.wAt]

kata adjektif

terlalu manja (anak).

Maklomle lewat sangat, sampai tak boleh berenggang langsong dengan mak.

[mA/.lom.l« le.wAt sA.NAt sAm.pAj tA/ bo.leh b«.Ä«N.gAN ]

Maklumlah manja sangat, hingga tidak boleh berenggang langsung dengan emak.

1,105

singgang serani

[siN.gAN s«.ÄA.ni]

sejenis masakan ikan, kuahnya daripada bawang, halia, kunyit hidup, dan sedikit belacan yang kesemuanya ditumbuk halus dan ditumis, dibubuh air asam jawa dan serai titik dan boleh juga dibubuh dua tiga biji lada hitam.

null

1,108

singgang belacan

[siN.gAN b«.lA.tSAn]

sejenis masakan ikan yang direbus dengan campuran air asam jawa cair, sedikit belacan, bawang, halia, serai titik dan lada hijau.

null

1,109

kepik

[k«.pi/]

kata nama

dompet.

Kepiknye yang ade kad pengenalan dan duet tetinggal dalam bas.

[k«.pi/.ø« jAN A.d« kAd p«.N«.nA.lAn dAn du.wet t«.tiN.gAl ]

Dompet duitnya yang mengandungi kad pengenalan dan wang tertinggal dalam bas.

1,112

engka-engkeh

[«N.kA.«N.keh]

kata kerja

sibuk.

Engka engkeh buwat keje, nak jalan pon tak sempat.

[«N.kA «N.keh bu.wAt k«.dZ« nA/ dZA.lAn pon tA/ s«m.pAt]

Sibuk membuat kerja, hendak berjalan pun tidak sempat.

1,113

ujung ae

[u.dZoN Ae]

takat kemasukan air pasang.

Jangan buat rumah kat ujong ae, bahye tu.

[dZA.NAn bu.wAt u.mAh kAt u.dZoN Ae bAh.j« tu]

Jangan membina rumah di kawasan takat kemasukan air pasang, bahaya tu.

null

1,116

gelek

[g«.le/]

kata adjektif

takut (Pulau Aur, Mersing).

Aji gelek antu? Mane ade antu kat banda ni.

[A.dZi g«.le/ An.tu mA.n« A.d« An.tu kAt bAn.dA ni]

Kamu takut hantu? Mana ada hantu di bandar ni.

1,117

gelap-geligup

[g«.lAp.g«.li.gup]

kata adjektif

gelap pekat.

Malam ni tak ada bulan, gelap-geligup.

[mA.lAm ni tA/ A.d« bu.lAn g«.lAp.g«.li.gup]

Malam ini tiada bulan, gelap gelita.

1,120

kami

[kA.mi]

kata nama

kata ganti diri pertama tunggal perempuan.

Kami tak suke awak mencaci orang.

[kA.mi tA/ su.k« A.wA/ m«n.tSA.tSi o.ÄAN]

Saya tidak gemar awak mencaci orang.

1,121

coroi

[tSo.Äoi]

kata nama

cirit-birit.

Ke jamban aje, coroi agaknye budak ni, elok pegi kelenet.

[k« dZAm.bAn A.dZ« tSo.Äoi A.gA/.ø« bu.dA/ ni e.lo/ p«.gi ]

Kerap sangat pergi ke tandas, mungkin budak ini cirit-birit, eloklah dibawa ke klinik.

1,124

jalan jajah

[dZA.lAn dZA.dZAh]

makan angin.

Kawan ni dah puas jalan jajah merate-rate.

[kA.wAn ni dAh pu.wAs dZA.lAn dZA.dZAh m«.ÄA.t«.ÄA.t«]

Saya ini sudah puas makan angin di merata tempat.

null

1,125

ketu-getu

[k«.tu.g«.tu]

kata kerja

menggigit (biasanya oleh binatang yang kecil seperti tikus); gesep.

Abes koyak baju kami kene ketu-getu tikos.

[A.bes ko.jA/ bA.dZu kA.mi k«.n« k«.tu.g«.tu ti.kos]

Habis koyak baju saya digigit tikus.

1,128

cemamai

[tS«.mA.mAj]

kata adjektif

hancur (kerosakan fizikal yang teruk).

Cemamai sekali muke die kene langga.

[tS«.mA.mAj s«.kA.li mu.k« di.j« k«.n« lAN.gA]

Hancur mukanya akibat kemalangan.

1,129

gelok

[g«.lo/]

kata nama

bekas air yang diperbuat daripada tanah.

Ae jampi tu tok ambek kat gelok.

[Ae dZAm.pi tu to/ Am.be/ kAt g«.lo/]

Air jampi itu tok ambil daripada bekas air yang diperbuat daripada tanah.

1,132

bedoyon

[b«.do.jon]

kata kerja

hampir tumbang.

Jangan diri kat situ, pokok tu dah bedoyon.

[dZA.NAn di.Äi kAt si.tu po.ko/ tu dAh b«.do.jon]

Jangan berdiri di situ, pokok itu hampir tumbang.

1,133

besiut

[b«.siut]

kata adjektif

ngilu yang amat sangat.

Kene ae batu, besiut rase gigi aku.

[k«.n« Ae bA.tu b«.siut ÄA.s« gi.gi A.ku]

Terkena air batu, amat ngilu rasa gigi aku.

1,136

rencek

[Äen.tSe/]

kata adjektif

mengada-ngada.

Kalau dah rencek semue orang menyampah.

[kA.lAw dAh Äen.tSe/ s«.mu.w« o.ÄAN m«.øAm.pAh]

Kalau sudah mengada-ngada semua orang menyampah.

1,137

bongkes

[boN.kes]

kata kerja

tumbang (pokok).

Lepas ujan lebat, banyak pokok bongkes.

[l«.pAs u.dZAn l«.bAt bA.øA/ po.ko/ boN.kes]

Selepas hujan lebat, banyak pokok tumbang.

1,140

betajah

[b«.tA.dZAh]

kata kerja

membuang masa dengan tidak tentu hala dan tujuan.

Keje betajah kat kedai kopi memang tak de paedahnye.

[k«.dZ« b«.tA.dZAh kAt k«.dAj ko.pi me.mAN tA/ d« 

Membuang masa duduk di kedai kopi memang tidak ada gunanya.

1,141

huyau

[hu.jAw]

kata kerja

mengigau.

Tu tak mandile tu, tak basoh kakile tu nak tido, sebab tule huyau.

[tu tA/ mAn.di.l« tu tA/ bA.soh kA.ki.l« tu nA/ ti.do s«.bAbv]

Hendak tidur tidak mandi, tidak basuh kaki, sebab itulah mengigau.

1,144

bedal

[b«.dAl]

kata kerja

baling atau lempar sesuatu (Pulau Aur, Mersing).

Budak itu bedal batuk.

bu.dA/ i.tu b«.dAl bA.tu/]

Budak itu membaling batu.

1,145

juwata

[dZu.wA.tA]

kata nama

pulau (Pulau Aur, Mersing).

Man nak belaya ke juwata ituk.

[mAn nA/ b«.lA.jA k« dZu.wA.tA i.tu/]

Saya hendak pergi ke pulau itu.

1,148

rigon

[ri.gon]

kata adjektif

susah hati atau risau disebabkan sesuatu.

Die rigon bile anak lambat balek.

[di.j« ri.gon bi.l« A.nA/ lAm.bAt bA.le/]

Dia risau apabila anaknya lambat balik.

1,149

tekelaang

[t«.k«.lA/.AN]

kata kerja

ternganga kerana kepedasan.

Dah tekelaang ni, tegiget lade.

[dAh t«.k«.lA/.AN ni t«.gi.get lA.d«]

Ternganga kepedasan ni, tergigit lada.

1,152

gembek

[g«m.be/]

kata adjektif

gila.

Orang gembek susah nak tolong.

[o.ÄAN g«m.be/ su.sAh nA/ to.loN]

Orang yang gila sukar hendak ditolong.

1,153

jelat

[dZ«.lAt]

kata adjektif

berkenaan seseorang yang sanggup memakan apa sahaja seperti putik buah atau makanan yang hampir basi, lalu.

Jelat beno budak tu, putek jambu pon lot.

[dZ«.lAt b«.n bu.dA/ tu pu.te/ dZAm.bu pon lot]

Lalu benar budak itu, sehingga putik jambu pun lalu dimakannya.

1,156

celeh

[tS«.leh]

kata adjektif

tajam pengamatan dan berhati-hati.

Bile dah besa panjang maken die celeh bile buat keje.

[bi.l« dAh b«.sA pAn.dZAN mA.ken di.j« tS«.leh bi.l« bu.wAt 

Apabila sudah besar panjang, dia semakin berhati-hati apabila membuat kerja.

1,157

pinjong

[pin.dZoN]

kata nama

penjuru.

Letaklah buah-buah tu kat pinjong sane.

[l«.tA/.lAh bu.wAh.bu.wAh tu kAt pin.dZoN sA.n«]

Letaklah buah-buah itu di penjuru sana.

1,160

semonyeh

[s«.mo.øeh]

kata adjektif

berkenaan mulut yang penuh dengan makanan hingga terkeluar sebahagiannya daripada mulut (khusus tentang kanak-kanak).

Budak ni asal makan, kalau tak semonyeh mulut tu, tak sah.

[bu.dA/ ni A.sAl mA.kAn kA.lAw tA/ s«.mo.øeh mu.lut tu tA/ 

Budak ini bila makan, kalau tidak penuh mulutnya itu, tidak sah.

1,161

bingke

[biN.k«]

kata nama

sejenis kuih yang dibuat daripada parutan ubi kayu yang dibuang airnya (bingka ubi) atau pun pisang yang dilenyek (bingka pisang), diadun dengan gula dan santan dan dibakar di dalam bekas.

null

1,164

beriani gam

[b«.Äi.jA.ni gAm]

nasi beriani yang dimasak berlapis-lapis bersama daging yang telah digaul dengan rempah beriani. Nasi ini dimasak dengan periuk yang ditutup rapat dan digam kelilingnya dengan tepung yang telah diuli bersama air. Nasi ini dimasak dengan api yang amat sede

null

1,165

kelisen

[k«.li.s«n]

kata adjektif

habis.

Kene beli beras lagi nampaknye, beras dalam

[k«.n« b«.li b«.ÄAs lA.gi nAm.pA/.ø« b«.ÄAs dA.lAm toN tu dAh 

Kena beli beras lagi nampaknya, beras dalam itu sudah habis.

1,168

tebelekek

[t«.b«.l«.ke/]

kata adjektif

tercekek, termengkelan; begek.

Nak cepat sangat sampai makan pon tebelekek.

[nA/ tS«.pAt sA.NAt sAm.pAj mA.kAn pon t«.b«.l«.ke/]

Hendak cepat sangat hingga makan pun tercekek.

1,169

tekyan

[te/.jAn]

kata nama

wang yang tetapkan untuk setiap orang bagi mengadakan sesuatu majlis.

Nak nyambut mawlud nabi ni, kite pakat-pakat tekyanle.

[nA/ øAm.but mAw.lud nA.bi ni ki.t« pA.kAt.pA.kAt te/.jAn.le]

Hendak menyambut maulud nabi ni, kita berpakat tekyanlah.

1,172

tak molak

[tA/ mo.lA/]

tidak pasti.

Tak molak, suare si Atan ke, suare si Komeng ke.

[tA/ mo.lA/ su.wA.Ä« si A.tAn ke su.wA.Ä« si ko.meN k«]

Tidak pasti, suara si Atan atau suara si Komeng.

null

1,173

kepek

[ke.pe/]

kata adjektif

berkenaan wajah atau benda yang tidak cantik.

Ani nangis bile orang panggel die budak kepek.

[A.ni nA.Nis bi.l« o.ÄAN pAN.gel di.j« bu.dA/

Ani menangis apabila dikatakan tidak cantik.

1,176

bancah

[bAn.tSAh]

kata adjektif

keadaan basah pada permukaan selain tanah.

Abes bancah lantai ni bile angah telepas baldi ae.

[A.bes bAn.tSAh lAn.tAj ni bi.l« A.NAh t«.l«.pAs bAl.di Ae]

Habis basah lantai ini apabila angah terlepas baldi air itu.

1,177

begonom

[b«.go.nom]

kata kerja

bercakap dengan suara yang perlahan.

Hai, ngape begonom aje, ade rosiye ke?

[hAj NA.p« b«.go.nom A.dZ« A.d« Äo.si.j« k«]

Hai, mengapa bercakap perlahan sahaja, ada rahsiakah?

1,180

menyelalu

[m«.ø«.lA.lu]

kata nama

cara memukul kompang dengan satu pukulan.

Kalau ajak maen kompang, kawan ni menyelalu tau, meningkah tak.

[kA.lAw A.dZA/ mAen kom.pAN kA.wAn ni m«.ø«.lA.lu tAw 

Kalau diajak bermain kompang, saya tahu menyalalu, tidak tahu meningkah.

1,181